جایگاه شهادت کودکان در قضا از دیدگاه فقه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه دکتری فقه تربیتی، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه فقه و اصول، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

3 استادیار گروه فقه تربیتی، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

شهادت یکی از ادله اثبات دعوا در فقه اسلامی است که شرایط خاصی برای آن تعیین شده است. یکی از مسائل چالش‌برانگیز در این زمینه، شهادت کودکان است. مقاله حاضر، جایگاه شهادت کودکان در قضا از دیدگاه فقه اسلامی را بررسی و بااستناد به منابع فقهی، دیدگاه‌ فقها را در این زمینه تحلیل می‌کند. همچنین، شرایط و محدودیت‌های شهادت کودکان و تأثیر آن در نظام قضایی اسلام را بررسی می‌کند. در مقاله حاضر، مفهوم شهادت در فقه اسلامی و شرایط عمومی شاهد، دیدگاه فقهای اهل‌سنت  و شیعه درباره شهادت کودکان، مسائل خاص فقهی مرتبط با شهادت کودکان مانند بلوغ، عدالت، درک و فهم کودک و عدم وجود شاهد بالغ، نقش شهادت کودکان در اثبات جرایم خاص و جایگاه آن در نظام قضایی کشورهای اسلامی بررسی شده است. همچنین بررسی تطبیقی شهادت کودکان در فقه اسلامی و حقوق مدرن ارائه می‌شود. مقاله حاضر بااستناد به منابع فقهی و حقوقی، دیدگاه فقها را تحلیل کرده و نشان می‌دهد که شهادت کودکان به‌دلیل عدم بلوغ و فقدان شرایط لازم، فاقد اعتبار است، اما در موارد خاص و با رعایت شرایطی، شهادت کودکان می‌تواند قرینه و مؤید سایر ادله باشد.
 
 

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن کریم (1388). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: ولی‌عصر.

    1. ابن قدامه، عبدالله بن احمد (۱۴۱۸). المغنی. بیروت: دار الکتب العلمیه.
    2. ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۴). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
    3. حرعاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۴). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت (ع) لاحیاء التراث.
    4. حلی، حسن بن یوسف (1414). تذکره الفقها. قم: مؤسسه آل البیت (ع) لإحیاء التراث.
    5. خمینی، سید روح‌الله (۱۴۲۱). تحریر الوسیله. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    6. شهیدثانی، زین‌الدین بن علی (۱۴۱۰). الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه. بیروت: دار العالم الاسلامی.
    7. صدوق، محمد بن علی (۱۴۱۳). من لا یحضره الفقیه. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
    8. طوسی، محمد بن حسن (۱۳۶۵). تهذیب الاحکام. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    9. طوسی، محمد بن حسن (۱۳۸۷). المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    10. عباسی، محمود (1383). قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران. قم: ناشر حقوقی.
    11. کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    12. محقق حلی، جعفر بن حسن (۱۴۰۸). شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: مؤسسه الصادق (ع).