جایگاه امر به ‌معروف و نهی ‌از منکر در زیارت وارث

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌پژوه کارشناسی فقه و اصول، از کشور پاکستان، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه‌المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 دکتری فقه مقارن، مربی و مدیر گروه علمی تربیتی فقه و اصول، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه‌المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

امر به معروف و نهی از منکر از واجبات مهم اسلام و برعهده همه مسلمانان است. در مذهب شیعه این اوامر در فروع دین اسلام قرار دارند. امر به معروف یعنی، دعوت کردن دیگران به هرآنچه که ازنظر شرع و عقل خوب است و نهی از منکر یعنی، منع کردن و جلوگیری از انجام دادن هرآنچه که ازنظر شرع و عقل بد است. محدوده امتثال آن، همه قشر و گروه‌هاست و وجوبش برای همه ازجمله عام و خاص و زن و مرد، ثابت است، البته وجوب آن با شرایطی ثابت می‌‌شود و مراحل مختلفی دارد. ارزش این‌دو اصل در قرآن و روایات به‌کثرت بیان شده است. خداوند در آیه 104 سوره آل‌عمران می‌‌فرماید: «وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّةٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَر؛ باید ازمیان شما، جمعی دعوت به نیکی و امر به معروف و نهی از منکر کنند». اهل‌بیت(ع) نیز در زندگی خود به اصلاح جامعه می‌‌پرداختند و روشی را انتخاب می‌‌کردند که بیشترین تأثیر را می‌‌گذاشت. برجسته‌ترین و جامع‌ترین نمونه آن، نهضت امام حسین (ع) است که زیارت وارث نیز به آن اشاره دارد. «ما بعد از هزاران سال روبه‌روی امام (ع) ایستاده، شهادت می‌‌دهیم که قیام شما برای امر به معروف و نهی از منکر بوده است». این مطلب، ارزش بالای این‌دو اصل در نهضت امام حسین (ع) را بیان می‌‌کند. روزی که امام (ع) از مدینه حرکت کرد در نامه به محمد حنفیه این‌طور گفت: «اِنّى لَمْ اَخْرُجْ اَشِراً وَ لا بَطِراً وَ لا مُفْسِداً وَ لا ظالِماً، اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْاِصْلاحِ فى اُمَّةِ جَدّى، اُریدُ اَنْ آمُرَ بِالْمَعْروفِ وَ أَنْهى عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اَسیرَ بِسیرَةِ جَدّى وَ اَبى؛ مردم دنیا بدانند که من یک آدم جاه‌طلب، مقام‌طلب، اخلال‌گر، مفسد و ظالم نیستم. من چنین هدف‌هایى ندارم. قیام من قیام اصلاح‌طلبى است. قیام و خروج کردم براى اینکه مى‌خواهم امت جد خودم را اصلاح کنم. من مى‌خواهم امر به معروف و نهى از منکر بکنم».
 

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. * قرآن مجید (1392). الهی قمشه‌ای، مهدی. تهران: انتشارات سرمایه سخن.

    * نهج‌البلاغه (1397). دشتی، محمد. قم: آثار فرهنگ برتر.

    * مفاتیح‌الجنان (1395). مترجم: الهی قمشه‌ای، مهدی. قم: زائر آستان مقدس.

    1. ابن منظور، محمد بن مکرم (711). لسان العرب. بیروت: دار‌صادر.
    2. ابن‌طاووس، علی بن موسی (1353). اللهوف. تهران: جهان.
    3. آل‌ بحرالعلوم، محمدتقی (1427). مقتل الحسین. بیروت: دار‌المرتضی.
    4. حرعاملی، محمدحسن (1409). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث.
    5. صانعی، یوسف (1387). فقه و زندگی11/امر به معروف و نهی از منکر. قم: مؤسسه فرهنگی فقه‌الثقلین.
    6. طبرسی، فضل بن حسن (1412). تفسیر مجمع البیان. بیروت: دار‌المعرفه.
    7. کاندهلوی، محمدیوسف (1417). حیاة الصحابه. بیروت: دار‌الکتاب العربی.
    8. کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۶۵). الکافی. تهران: دار‌الکتب الاسلامیه.
    9. مجلسی، محمدباقر (1386). بحار الانوار. بیروت: ناشر اسلامیه.
    10. مدنی بجستانی، سید محمود (1376). امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه برتر در سیره معصومین(ع). قم: نشر معروف.
    11. مطهری، مرتضی (1438). حماسه حسینی. تهران: انتشارات صدرا.
    12. مفید، محمد ‌بن‌محمد (1378). ارشاد شیخ مفید. قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
فقه پویا
دوره 4، شماره 5
1404
صفحه 87-104

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار